فیزیولوژی ماساژ و فوائد آن

فیزیولوژی ماساژ و فوائد آن

 

 

فشار ماساژ و پاسخی که در بدن ایجاد می‌کند، توانائی اثرگذاری فیزیولوژیک بر سیستم‌های گردش خون اسکلتی (هم‌بند) پوششی، تنفسی و تناسلی، عضلانی، دفاعی، عصبی و گوارشی دارد.

 

 

 

 

 

 

برای فهم بهتر فوائد ماساژ، ابتدا باید بدانیم که چگونه بدن از لحاظ فیزولوژیک ماساژ را تجربه می‌کند؟
● پاسخ‌های مکانیکی و واکنشی به ماساژ
انجام ماساژ سبب ایجاد دو نوع پاسخ در بدن می‌شود:
▪ پاسخی مستقیم و ناشی از فشار یا نیروی وارده که پاسخ مکانیکی نام دارد.
▪ پاسخی که به تحرک سیستم عصبی داده می‌شود و پاسخ واکنشی یا رفلکسی نامیده می‌شود.
این دو نوع پاسخ به هم بستگی بسیار دارند و اغلب به‌صورت هم‌زمان اتفاق می‌افتد.
● پاسخ مکانیکی
پاسخ مکانیکی در نتیجهٔ فشار و دامنهٔ حرکتی به‌وجود می‌آید. در حین عمل ماساژ، بافت کشیده و مالانده می‌شود و تحت فشار قرار می‌گیرد. مثال‌هائی از پاسخ‌های مکانیکی را می‌توان به‌صورت افزایش جریان خون، کاهش تورم و از بین بردن بافت اسکار ذکر کرد.
● پاسخ واکنشی
پاسخ واکنشی شامل افزایش قطر عروق خونی، کاهش فشار خون و آرام شدن عمومی بدن می‌باشند.
● فوائد ماساژ
فشار ماساژ و پاسخی که در بدن ایجاد می‌کند، توانائی اثرگذاری فیزیولوژیک بر سیستم‌های گردش خون اسکلتی (هم‌بند) پوششی، تنفسی و تناسلی، عضلانی، دفاعی، عصبی و گوارشی دارد.
● سیستم قلبی ـ عروقی
۱) ماساژ عمیق با تسهیل مکانیکی بازگشت خون وریدی به قلب، سبب بهبود گردش خون در بدن می‌شود. در ناحیه تحت فشار، وریدها تخلیه می‌شوند و نسبت به ناحیه مجاور خود مقاومت کمتری خواهند داشت. لذا پذیرای جریان خون بیشتری خواهند شد. دریچه‌های موجود در وریدها از بازگشت جریان خون از قلب جلوگیری خواهند کرد. دست‌های یک ماساژور مانند قلب دوم عمل می‌کند و سبب افزایش جریان خون، تنها در ناحیه تحت ماساژ می‌شود. بدن با اتساع رفلکسی عروق خونی به ماساژ، سه برابر بیش از زمان استراحت است. ماساژ ترشح بافتی هیستامین و استیل کولین را تحریک می‌کند. آنها نیز باعث اتساع عروق و پرخونی در ناحیه مربوط می‌شوند.
۲) با بهبود در گردش خون، دسترسی به مواد مورد نیاز سلولی مثل موادمغذی و اکسیژن تسهیل و دفع مواد زائد تسریع می‌شود.
ماساژ روی بستر مویرگی هم اثر می‌گذارد. از آنجا که تمام این بسترها در یک زمان فعال نیستند (به‌خصوص در نواحی ذخیره چربی) نواحی غیرفعال هم تحت‌تأثیر واقع خواهند شد.
۳) فشار خون به‌علت استاع مویرگ‌ها به‌طور موقتی کاهش می‌یابد. افزایش نفوذ‌پذیری دیواره مویرگی ناشی از تحریک اعصاب و ازوموتور و آزاد شدن واسطه‌های موضعی متسع‌کننده عروق است. این اثرات حدود ۴۰ دقیقه پس از جلسه ماساژ نمود می‌یابد.
۴) ماساژ به‌طور موقتی حجم ضربه‌ای سیستولی را افزایش می‌دهد. با کاهش فعالیت سیستم سمپاتیک، ضربان قلب کاهش می‌یابد، لذا بطن‌ها فرصت بیشتری برای پر شدن خواهند داشت.
۵) تعداد گلبول‌های قرمز خون و توانائی حمل اکسیژن توسط آنها طی ماساژ افزایش می‌یابد، زیرا این عمل سبب آزادسازی بیشتر گلبول‌های قرمز از طحال و ریخته‌شدن خون به گردش خون عمومی و نیز فعال‌سازی بسترهای مویرگی فاقد عملکرد خواهد شد.
۶) تعداد گلبول‌های سفید خون در مویرگ متعاقب ماساژ افزایش می‌یابد. بدن، ماساژ را به‌عنوان میکروتروها در نظر می‌گیرد و سلول‌های سفید بیشتری را وارد گردش خون می‌کند. این افزایش، بدن را در مقابل ابتلاء به بیماری‌ها مقاوم‌تر می‌کند.
۷) ماساژ، مانع کم‌خونی عضو می‌شود، حالتی که به‌نظر می‌رسد عامل اصلی ایجاد درد عضلانی باشد.
● سیستم لنفاتیک
۱) ماساژ با ایجاد تحریک در گردش لنفاوی، سبب کاهش خیز لنفاوی می‌شود و به دفع مواد زائد از سیستم کمک می‌کند. لنف مایعی چسبناک است که به آهستگی در سیستم‌ طی مسیر می‌کند. جریان لنفاوی وابسته به نیروهای مکانیکی است، همانند فشاری که به دیوارهٔ عروق لنفاوی در جریان انقباض عضلانی و تنفس وارد می‌شود.
۲) در بیماران مبتلا به ایدز وجود سلول‌های natural killer و فعالیت آنان در حین ماساژ افزایش می‌یابد.
● بافت پوششی
۱) ماساژ باعث تحریک غدد سباسه پوست می‌شود و ساخت سبوم را افزایش می‌دهد. این افزایش، در بهبود ساختمان و قوام پوست مؤثر می‌باشد. به‌نظر می‌رسد که ماساژ در بهبود نمای ظاهری پوست هم نقش داشته باشد.
۲) با افزایش جریان خون، ماساژ سبب فزونی تعریق نامحسوس می‌شود.
۳) با ایجاد گرما و افزایش جریان خون ماساژ باعث تحریک وازوموتور در پوست می‌شود. افزایش جریان خون باعث رسیدن موادمغذی بیشتری به بدن می‌شود.
● سیستم عصبی
۱) ماساژ، گیرنده‌های حسی را فعال می‌کند و سبب تحریک سیستم عصبی می‌شود. حرکات آهسته، ریتمیک و کم‌فشار، آرام‌کننده اعصاب هستند، زیرا سبب تحریک کمی می‌شوند. حرکات شدیدی که در مدت زمان کوتاه اعمال شوند، باعث تحریک زیاد اعصاب می‌شوند.
۲) مطالعات نشان داده‌اند که اگر فردی دو بار در هفته و هر بار به مدت ۱۵ دقیقه تحت ماساژ باشد، با افزایش فعالیت موج دلتا و کاهش فعالیت موج بتا در نوار مغزی روبه‌رو خواهد بود.
۳) ماساژ سبب تحریک سیستم پاراسمپاتیک می‌شود، لذا موجب کاهش بی‌خوابی و منظم‌سازی الگوی خواب و آرام‌بخشی عمومی بدن خواهد بود.
۴) ماساژ باعث کاهش سطح استرس هورمون‌هائی مثل کورتیزول و نوراپی‌نفرین می‌شود. از طرف دیگر، با تحریک ساخت دوپامین و یروتونین، باعث کاهش استرس و افسردگی خواهد شد.
● سیستم عضلانی
۱) ماساژ، به رفع سفتی عضلانی و اسپاسم و نیز محدودیت حرکتی کمک خواهد کرد. با عمل ماساژ و فشار مستقیم روی ناحیه ماساژ، پیام‌های طویل شدن به سیستم اعصاب مرکزی می‌رسد. در نتیجه، ایجاد بافت عضلانی نرم‌تر می‌باشد.
۲) ماساژ با افزایش جریان خون عضلات، سبب رسیدن اکسیژن و موادغذائی بیشتر به آنها می‌شود که در عوض، از خستگی و درد عضلانی پس از انجام ورزش خواهد کاست به‌علاوه، سبب دفع سریع‌تر مواد زائد از عضله خواهد شد.
● بافت هم‌بند (بافت‌های استخوانی و نرم)
۱) خصوصاً اگر روی شکستگی استخوانی پایدار ماساژ انجام پذیرد، باعث افزایش احتباس موادمغذی مثل نیتروژن، گوگرد و فسفر در استخوان‌ها می‌شود. در هنگام شکستگی استخوان، بدن در اطراف محل شکستگی، شبکه‌ای از عروق خونی جدید ایجاد می‌کند. به‌نظر می‌رسد که ماساژ موضعی سبب افزایش جریان خون در محل و در نتیجه رسوب خواهد شد.
۲) به‌طور نظری، ماساژ سبب هموار کردن گلبول‌های چربی در زیر پوست می‌شود، در نتیجه این بافت صاف‌تر و نرم به‌نظر می‌رسد.
این گلبول‌ها سبب می‌شوند که فرو رفتگی‌های کوچکی در زیر پوست ایجاد شوند البته ماساژ باعث کاهش تعداد این گلبول‌های چربی نمی‌شود، بلکه به‌طور موقتی در شکل و نحوه قرارگیری آنان تغییر ایجاد می‌کند.
۳) ماساژ عمیق سبب جابه‌حائی چسبندگی و نظم‌یابی مجدد بافت اسکار می‌شود. در صورتی‌که محدودیت حرکت مفصل در اثر ایجاد چسبندگی‌های اطرافش باشد، ماساژ به بازیابی حرکات طبیعی و بدون درد آن مفصل کمک خواهد کرد.
● سیستم تنفسی
۱) ماساژ از راه کاهش تحریک سیستم عصبی سمپاتیک، باعث کاهش تعداد تنفس می‌شود.
۲) با آزادسازی و شل کردن عضلات تنفسی ماساژ می‌تواند سبب افزایش ظرفیت حیاتی و بهبود کارکرد ریوی شود.
● سیستم گوارشی
۱) ماساژ سبب افزایش فعالیت پرسیتالیک روده‌ها و لذا باعث کاهش گاز روده‌ای می‌شود.
۲) با توجه به اینکه مسیر انجام ماساژ مشابه جریان روده‌هاست (مطابق حرکت عقربه‌های ساعت) می‌تواند به تخلیه کردن و جلوگیری از ایجاد یبوست کمک کند.
۳) ماساژ با تحریک سیستم پاراسمپاتیک، باعث تسهیل هضم می‌شود.
● اثرات روانی
۱) ماساژتراپی با کاهش استرس و اضطراب، باعث آرام‌سازی بدن و روان می‌شود.
۲) بیماران مبتلا به اختلال توجه بیش‌فعالی با کمک ماساژ، بهبود وضعیت چشم‌گیری نشان داده‌اند.
۳) در اثر آرامش بدن و تحریک پوستی، ماساژ سبب ایجاد حس خوب بودن و اطلاع کافی از اوضاع بدن و تصور فرد از خود می‌شود.
۴) افراد سالمندی که از ماساژ بهره گرفته‌اند، اظهار داشته‌اند که حس اعتماد به‌نفس بالاتری یافته‌اند و شیوهٔ زندگی‌شان بهینه شده است.
۵) بعد از ۵ هفته ماساژ درمانی و هر هفته دو جلسه، افراد مبتلا به افسردگی بالینی با کاهش اضطراب و افسردگی مواجه شده‌اند.
۶) بسیاری افراد پس از یک روز کاری پراسترس، با انجام ماساژ به انرژی دوباره‌ای دست یافته‌اند.

 

 

 

مظاهر کیادلیری، عضو کلوپ ماساژ ایران
مجله دنیای ورزشهای آبی (مجله دنیای ورزشهای آبی)

ماساژ

 

ماساژ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چه کسی دوست ندارد که ماهیچه هایش را ورز دهند و با ماساژ به بالاترین میزان آرامش دست پیدا کند؟ ماساژ در همه جای دنیا جزء نرمش های آرام بخش به حساب می آید و همه کشورها در حال ارتقاء آن هستند و رفته رفته این نرمش در حال وارد شدن به چرخه سلامتی انسان است.
هزاران نوع مختلف ماساژ وجود دارد که با سلیقه ها و نیازهای متفاوت مردم مطابقت دارد. در این قسمت تعداد انگشت شماری از انواع مختلف ماساژ را برای شما آورده ایم که هر یک از شما چه یک مرد تنومند، چه فرد درحال رشد و در سنین بلوغ، همه و همه می توانید از آنها بهره ببرید.
● ماساژهای ملایم
۱) ماساژ کالیفرنیایی
ابتدا کل بدن را چرب می کنید و سپس ضربه های آرامی را پشت سر هم بر آن وارد می کنید. مقدار بسیار کمی فشار در این نوع ماساژ وجود دارد.
ب فواید: کل بدن به آرامش دست پیدا می کند و ذهن شما نیز در حالت مناسبی قرار می گیرد. همانطور که مشاهده کردید این ماساژ باعث می شود که حالت نرمی به تمام اعضای بدن شما دست بدهد.
▪ دلیل نیاز شما به آن: اگر شما در محیطی زندگی می کنید که دائما تحت فشار قرار دارید ماساژ کالیفرنیایی بهترین راه برای تمدد اعصاب و بدست آوردن آرامش است. این ماساژ باعث می شود که باتری بدن شما مجددا شارژ شود و نگرانی هایتان را برای مدت کوتاهی بدست فراموشی بسپارید.
۲) اِسالِن
این نوع ماساژ ماهیچه ها را منبسط کرده و گردش خون را به وسیله مالش های طولانی مدت و ملایم تنظیم می نماید. با این کار هشیاری بدن شما بالا رفته و قدرت تفکر شما را به طرز شگفت انگیزی ارتقا می دهد.
ف▪ واید: علاوه بر اینکه آرامش عضلات و سیستم عصبی را برای شما به همراه دارد، غدد لنفاوی و رگ های خونی را هم وادار می کند که تکسین بیشتری دفع کنند و همچنین قابلیت ارتجاعی بافت ها را نیز افزایش می دهد.
▪ دلیل نیاز به آن: اگر شما در دنیای سرعت زندگی می کنید و نمی توانید برای بدن خود آنطور که باید و شاید اهمیت قائل شوید این تنها کاری است که می تواند جوانی و شادابی را تضمین کند.
۳) حس درمانی
نقاطی که در دست ها و پاها از خود نسبت به یک محرک بیرونی عکس العمل نشان می دهند، به تمام نقاط بدن می رسند و از این طریق از فشار وارد بر این قسمتها را کاهش می دهند. این ماساژ گردش خون، و عملکرد ذهن و بدن را بهبود می بخشد.
▪ فواید: از جمله مزایای این تمرین ارتقای هشیاری روحی و جسمی است. انگیزه، اعتماد به نفس و تمرکز شما افزایش پیدا می کند.
▪ دلیل نیاز به آن: یک تغییر جزئی در دست ها و پاهای شما می تواند سیستم کل بدن شما را دگرگون سازد پس هر طور که شده به دنبال این نوع ماساژ بروید. حکایات زیادی از گذشته بر جا مانده که دلیل خوبی برای حمایت از این ادعا می باشد.
۴) ماساژ تایلندی
این نوع ماساژ به "یوگا برای افراد تنبل" تشبیه شده که در آن تمام عضلات بدن کشیده می شوند و مفاصل نیز باز و بسته می شوند. این کار را باید از کف پای خود شروع کنید و کم کم آنرا به قسمت های بالایی هدایت کنید.
▪ فواید: متخصصان این نوع ماساژ معتقد هستند که اگر تمرین های آنرا انجام دهید، بدن شما از آن حالت خشکی در می آید و "سطح انرژی" بدن در حال نرمال قرار می گیرد.
▪ دلیل نیاز به آن: با این کار قابلیت ارتجاعی بدن افزایش پیدا کرده، سلامت تمام نقاط آن تضمین می شود. و بیشتر به افرادی توصیه می شود که بیشتر وقت خود را در پشت میز صرف می کنند.
۵) وَتسو
در این نوع ماساژ فرد مورد نظر در داخل آب گرم دراز می کشد و سپس قسمت های مشخصی از بدن او مورد ماساژ قرار می گیرد. به دلیل اینکه جاذبه در آب تا حدی کمتر می شود ماساژ دهنده از آزادی عمل بیشتری برخوردار است.
▪ فواید: زمانی که در آب شناور هستید بیشتر بر روی تنفس خود تمرکز می کنید و به همین دلیل نفس های عمیق کشیده و به آرامش بیشتری دست پیدا می کنید.
▪ دلیل نیاز به آن: اگر می خواهید زمانیکه در آب شناور هستید به آرامش کامل دست پیدا کنید، وتسو بهترین انتخاب است.
۶) ماساژهای محرک جنسی
این نوع ماساژ بیشتر به عنوان نوعی پیش نوازی قبل از شروع ارتباط جنسی به شمار می رود که از تلفیق چند ماساژ مختلف بوجود آمده و باعث تحریک پوست و خوب، آآ ، اندام های معینی از بدن می شود.
▪ فواید: می تواند به عنوان تحریک مناسبی برای برقراری ارتباط جنسی باشد و می تواند شریک زندگی شما را به خوبی تحریک کند.
▪ دلیل نیاز به آن: اگر شما برای شروع رابطه با مشکل مواجه هستید و شریک شما اندکی سرد مزاج است ماساژهای محرک جنسی می توانند گزینه خوبی برای شروع باشند.
۷) ماساژ استخوانی
بر اساس درمان از طریق مالش ماهیچه ها و استخوان ها این نوع ماساژ شما را از شر فشار و استرس ذهنی و ماهیچه ای خلاص می کند. بدن را متعادل می کند، درد و استرس را از شما دور نگه می دارد.
▪ فواید: هشیاری درونی شما را افزایش می دهد و سبب می شود شما مشکلات و ناراحتی هایتان را درمان کنید. ( به اصطلاح نوعی خود درمانی است)
▪ دلیل نیاز به آن: این ماساژ از سایر ماساژ هایی که ذکر شده تاثیر بیشتری داشته و اثر آن برای مدت زمان بیشتری در بدن شما باقی می ماند. همچنین سلامتی روحی و روانی را نیز به همراه دارد.
۸) ماساژ های شدید
حالا از این ماساژهای ملایم و شیرین می گذریم و به انواع سخت تر آن می رسیم. ماساژهای عمیقی که تاثیر آنها بسیار شگرف و عینی است.
۹) آما
بر اساس طب سوزنی چین باستان این ماساژ بر روی قسمت های حساس بدن تاثیر گذاشته و میزان انرژی را تنظیم می کند.
▪ فواید: کانال هایی برای ورود و خروج انرژی باز می کند و مزایای بیشماری را به همراه دارد.
▪ دلیل نیاز به آن: استرس، کمر درد، اضطراب، سر درد، بیخوابی، و آرتروز تنها نمونه های کوچکی از بیماری هایی هستند که از طریق این نوع ماساژ قابل درمان می باشند.
۱۰) ماساژ نقاط حساس
فشارهای دائمی معمولا بر روی نقاط حساس بدن تاثیر منفی می گذارند و سبب می شوند که مواد زائد در این قسمت ها انباشته شود. این ماساژ باعث دفع تکسین و ترشح آندروفین در بدن می شود.
▪ فواید: باعث از بین بردن فشار ماهیچه ای شده و دردهایی که از طریق اسیب های ورزش، جراحی و تصادفات به بدن وارد شده را از بین می برد.
▪ دلیل نیاز به آن: اگر شما ورزشکار هستید، از دردهای دائمی گردن رنج می برید، مچ درد دارید، دچار آماس کیسه های مفصلی، کمر درد، سیاتیک، آرنج درد هستید؛ ماساژ نقاط حساس می تواند به سادگی تمام این دردها را درمان کند.